-A +A

Verenigingen en religieuze orden: de naam van Troyes blijft verbonden met de geschiedenis van de Tempeliers, de Kruisvaarders en de compagnons du devoir. Dezelfde lichaamsgeest metselt deze groepen verenigde mannen door een gemeenschappelijk doel: spiritueel voor de ene, materieel voor de andere. De wieg van de legendarische Orde van de Tempel en de grote voortrekker van vrijwilligers tijdens de Kruistochten, het departement Aube is ook trots in verband te worden gebracht met de “officiële” geboorte van het gezelschap.

Zal men zonder risico voor ontkenning durven schrijven dat het gezelschap in Troyes is geboren? Waarschijnlijk de werknemers- en ambachtsorganisaties, zijn ze hedendaags van de stielen zelf? Het is nochtans een uitdaging om een precieze geboortedatum toe te wijzen aan deze beweging die het moderne syndicalisme voorstelt. Aan de andere kant weet men met zekerheid dat de eerste beschrijving van metgezellenpraktijken betrekking heeft op Troyes. Ze werd gegeven door koning Charles VI in een verordening opgesteld in 1419 die de statuten vastlegt van de schoenmakers van Troyes. De soeverein schrijft erin dat “meerdere compagnons en arbeiders in dit beroep, van verschillende talen en naties, van en naar de stad komen om te werken, te leren, te kennen en elkaar te kennen, waarvan geen van hen stopt en trouwt omdat ze niet mogen werken ‘s nachts bij kaarslicht (...)”.

Deze tekst haalt de rondreis van de compagnons aan: we zullen het later hebben over de “tour de France”, met betrekking tot hun vorming. De commentatoren benadrukken ook dat deze koninklijke verordening gaat over een beroep buiten de activiteiten van de kathedraalbouwers. Maar waarom deze van schoenmaker? Misschien omdat paus Urbanus IV in Troyes is geboren van een vader schoenmaker en omdat dit beroep om deze reden genoot van een bijzondere waardering...

De doortocht in Troyes van de meest diverse compagnons wordt bewezen in 1602 voor de tonnenmakers, in 1625 voor de metsers-steenkappers, in 1629 voor de lintfabrikanten, in 1632 voor de drapeniers en de stofwevers, in 1663 voor de bakkers, in 1684 voor de bontwerkers, in 1693 voor de glazeniers en schilders op glas...

Het is duidelijk dat de bruising van de Champagne-beurzen, gecombineerd met de bouwgeest van de graven van Champagne, gunstig was voor de opkomst van bepaalde beroepen en moedigde hun vertegenwoordigers aan om zich in verenigingen te organiseren. De gigantische brand die in 1524 een groot deel van de stad verwoestte, opent op zijn beurt een enorme werf in dewelke de bouwprofessionals zich komen nestelen.