De jaarmarkten van Champagne

De jaarmarkten van Champagne en de wijk Saint-Jean-au-Marché. 

Het is vooral de opzet van de stedelijke ruimte waarin men de herinnering terugvindt aan het tijdperk van de grote Jaarmarkten van Champagne die in Troyes gehouden werden tijdens de feesten van Saint Jean (9/15 juli) en Saint Rémi (1 of 2 november) Een wirwar van straten, pleintje en binnenplaatsen geven een idee van de stad in deze periode.

Bepaalde straatnamen, die sinds de middeleeuwen niet zijn veranderd zouden de marktlui van toen zeer bekend voorkomen zoals: "la rue de la Montée des Changes", "la rue Champeaux", "la rue de la Pierre", en de "la rue des Anciennes Tanneries": namen die het beeld oproepen van de tijd van toen. Ook zouden de kooplui ongetwijfeld de silhouetten herkennen van de in de 16e eeuw naar origineel ontwerp herbouwde huizen, met de overhangende daken, kruisvensters,en niet te vergeten, de muren van vakwerk en leem; bouwmaterialen die in het middeleeuwse Champagneveel gebruikt werden.

Een groot deel van deze huizen is daarbij onderkelderd, met booggewelven, waarbij enkele over twee verdiepingen, die waarschijnlijk opslagplaatsen waren van kooplui en lakenhandelaren.

Vanaf de 12e en 13e eeuw ziet men ook elementen van religieuze architectuur, bewijs van de vroomheid van deze mannen en de talloze donaties van de rijkere kooplieden. In het hart van het quartier des Foires getuigen het schip van de église Saint-Jean-au-Marché, de toren van de église Saint Rémi, en ook een groot gedeelte van de église Sainte Madeleine en de basilique Saint Urbain (1262-1286) en zijn ramen van deze periode. De Kathedraal, waarvan de bouw begonnen wordt voor het einde van de 12e eeuw, wordt in de volgende eeuw verder afgebouwd. Bepaalde raampartijen zijn uit deze periode net als de schat die onder andere een mooie verzameling 12e- en 13e-eeuws brandschilderwerk uit Limoux en de Maasstreek bevat.

Het Troyes van de grote Jaarmarkten mag dan een belangrijk plaats van commerciële uitwisseling zijn, het is ook een ontmoetingsplaats waar mensen ideeën uitwisselen. Dit bruisende intellectuele levenkan gedeeltelijk worden afgemeten aan de geschreven werken die bewaard zijn gebleven in de de oude bibliotheek van Troyes. Deze bevat onder andere de verzameling van Graaf Hendrik I de vrijgevige en zijn vrouw Maria van Champagne, de eerste bekende prinselijke Franse bibliotheek sinds Karel de Grote.

In de middeleeuwen geven de Graven van Champagne prioriteit aan commerciële belangen: ze stellen een gedragscode voor de jaarmarkten in en de marktpolitie, die moet zorgen voor de veiligheid van reizigers, kooplui en het eerlijke verloop van transacties. In een kalenderjaar worden 6 grote jaarmarkten gehouden: 2 in Provins, 1 in Lagny, 1 in Bar-sur-Aube, en 2 hele grote in Troyes (de "warme markt" van Saint Jean, en de "koude markt" van Saint Rémi).

Geldwisselaars en bankiers spelen een belangrijke rol, want alleen de munteenheid van de Graven en de koning zijn toegelaten. De Graven bieden daarom bescherming aan de joodse gemeenschap, waaruit Rachi voortkwam. De église Saint-Jean-au-Marché is het middelpunt van het quartier des Foires. Bepaalde straten hebben hun beeldende naam behouden: rue de la Montée des Changes, place du Marché au Pain. De Jaarmarkten zijn ontmoetingsplaats voor de hele westerse wereld: men vindt er Vlaamse, Engelse, Spaanse wol, zijde, leder, bont, specerijen, edele houtsoorten zilverwerk.

Uit deze tijd stamt het "Livre Troy", ofwel het Troy Pound, een meeteenheid voor gewicht die gebruikt werd voor zilverwerk en edelsmeedkunst, en die hiervoor tegenwoordig nog in Groot-Brittannië gebruikt wordt.